Tầm quan trọng của việc chuyển đổi số trong doanh nghiệp

Khi thế giới đang trải qua những sự thay đổi mạnh mẽ, để có thể tồn tại và phát triển, các doanh nghiệp đang dần chuyển đổi sang mô hình kỹ thuật số phục vụ trong hoạt động kinh doanh. Quá trình này đang được áp dụng rộng rãi không chỉ trong lĩnh vực B2B và B2C mà còn ở nhiều ngành khác. Bởi cả hành vi và kỳ vọng của người tiêu dùng đều đang thay đổi không ngừng. Đồng thời, các quy trình cũng đang trải qua sự cải tiến liên tục.

1. Chuyển đổi số là gì?

Chuyển đổi số trong doanh nghiệp là quá trình thay đổi tư duy và áp dụng công nghệ số để cải thiện hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng cường doanh thu và nâng cao khả năng cạnh tranh. Nó việc áp dụng các ứng dụng, phần mềm, hệ thống thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet of Things (IoT), và điện toán đám mây để tự động hóa quy trình kinh doanh, quản lý và phân tích dữ liệu.

2. Vì sao doanh nghiệp cần chuyển đổi số?

Mục tiêu chính của việc chuyển đổi số trong doanh nghiệp bao gồm:

- Tăng cường hiệu suất và năng suất làm việc.

- Cải thiện trải nghiệm của khách hàng.

- Mở rộng thị trường và tăng doanh thu.

- Tối ưu hóa quy trình quản lý.

- Tận dụng thông tin và dữ liệu hiệu quả.

- Nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

- Bảo vệ môi trường và đóng góp vào sự phát triển bền vững.

- Thúc đẩy sự đổi mới và sáng tạo.

3. Các mức độ chuyển đổi số trong doanh nghiệp

Có tổng cộng 6 mức độ chuyển đổi số cho doanh nghiệp, được phân chia cụ thể như sau:

- Mức 0 - Chưa chuyển đổi số: Đây là giai đoạn mà doanh nghiệp chưa tiến hành bất kỳ hoạt động nào liên quan đến chuyển đổi số. Hoặc nếu có, thì những hoạt động này không đáng kể.

- Mức 1 - Khởi động: Doanh nghiệp đã bắt đầu thực hiện một số hoạt động nhỏ trong quá trình chuyển đổi số.

- Mức 2 - Bắt đầu: Tại mức này, doanh nghiệp đã nhận ra sự quan trọng của việc chuyển đổi số và đã bắt đầu triển khai các hoạt động cụ thể liên quan đến chuyển đổi số. Những hoạt động này bắt đầu đem lại lợi ích cho doanh nghiệp cũng như trải nghiệm của khách hàng.

- Mức 3 - Hình thành: Các hoạt động chuyển đổi số trong doanh nghiệp đã hình thành cơ bản theo các trụ cột trong các bộ phận khác nhau. Chúng mang lại hiệu quả thiết thực cho doanh nghiệp cũng như trải nghiệm của khách hàng. Đây là giai đoạn khi doanh nghiệp đang bắt đầu hình thành hệ thống doanh nghiệp số.

- Mức 4 - Nâng cao: Tại mức này, quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp đã được cải thiện một cách đáng kể. Công nghệ, dữ liệu số và nền tảng đã được áp dụng một cách tối ưu, giúp tăng cường hiệu suất sản xuất kinh doanh và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Khi đạt được mức này, doanh nghiệp đã chuyển đổi thành mô hình kinh doanh chủ yếu dựa trên nền tảng và dữ liệu số.

- Mức 5 - Dẫn dắt: Đây là giai đoạn mà quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp đã gần hoàn thiện. Doanh nghiệp thực sự trở thành doanh nghiệp số với hầu hết các phương thức và mô hình kinh doanh chủ yếu dựa trên nền tảng và dữ liệu số. Ở mức này, doanh nghiệp có khả năng dẫn dắt và tạo ra hệ sinh thái doanh nghiệp số toàn diện.

4. Thực trạng chuyển đổi số tại các doanh nghiệp Việt Nam

Theo nghiên cứu của Microsoft tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong thời kỳ trước và sau đại dịch Covid-19, 74% nhà lãnh đạo doanh nghiệp đồng thuận rằng việc đổi mới là bắt buộc và có tác động sâu rộng đến khả năng chịu đựng của doanh nghiệp. 98% doanh nghiệp tiên phong trong việc chuyển đổi số đồng tình rằng đổi mới là chìa khóa quan trọng để đối phó với thách thức và tận dụng cơ hội trên thị trường, trong khi 56% CEO của các doanh nghiệp lớn khẳng định rằng chuyển đổi số đã góp phần tăng doanh thu.

Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam đã tiến hành khảo sát về thực trạng chuyển đổi số trong doanh nghiệp, với hơn 80% lãnh đạo doanh nghiệp mong muốn thực hiện chuyển đổi số, 65% sẵn lòng đầu tư vào việc chuyển đổi này, đặc biệt sau những biến động của đại dịch Covid-19 trong những năm qua.

Trong năm 2022, Bộ Kế hoạch & Đầu tư phối hợp với Dự án USAID LinkSME triển khai chương trình “Hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số giai đoạn 2021-2025”. Cuộc khảo sát trên 1.300 doanh nghiệp đã chỉ ra nhu cầu chuyển đổi số và giải pháp công nghệ trong các doanh nghiệp, cụ thể:

Với những doanh nghiệp mới tham gia chuyển đổi số, 57% mong muốn tìm kiếm giải pháp Tiếp thị trực tuyến; 53,7% cần các giải pháp Làm việc nội bộ, cùng với các giải pháp Giao dịch điện tử (43%) và Hạ tầng mạng, dữ liệu (39,6%).

Các doanh nghiệp đang tăng trưởng, trong quá trình chuyển đổi số, có nhu cầu về Phân tích dữ liệu và báo cáo thông minh (63,5%), Quản lý hệ thống khách hàng và Quản lý kênh bán hàng (60,7%). Đồng thời, họ cũng cần giải pháp về Hệ thống hoạch định tài nguyên doanh nghiệp (57,8%) và An toàn dữ liệu (50,2%).

Các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay nói chung, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn chưa hoàn toàn nhận thức đúng về vai trò của chuyển đổi số trong cuộc cách mạng 4.0. Các rào cản như thiếu nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, tư duy kỹ thuật số và văn hóa chuyển đổi số đã làm cho các doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn trong quá trình chuyển đổi số này.

5. Các doanh nghiệp nên chuyển đổi số như thế nào?

Các doanh nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, đang tìm kiếm giải pháp toàn diện và hiệu quả để thực hiện chuyển đổi số.

Chuyển đổi số trong doanh nghiệp đề cập đến việc áp dụng công nghệ vào các hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, để làm được điều này, cần sự hiểu biết sâu rộng về công nghệ cũng như nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao. Tình hình thực tế cho thấy, Việt Nam vẫn chưa hoàn toàn kiểm soát được nhiều công nghệ cốt lõi cần thiết cho chuyển đổi số, bao gồm các hệ thống nền tảng cơ bản.

Do đó, quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam hiện nay vẫn phụ thuộc khá nhiều vào công nghệ có sẵn trên thị trường toàn cầu, bao gồm:

- Cloud Computing (Điện toán đám mây): Công nghệ này cung cấp khả năng lưu trữ, quản lý, phân tích, và bảo mật dữ liệu thông qua Internet. Việc áp dụng Cloud Computing giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình, giảm chi phí và cải thiện trải nghiệm khách hàng.

- Internet of Things (IoT): Công nghệ này kết nối các thiết bị và hệ thống để trao đổi dữ liệu thông qua Internet. IoT được áp dụng rộng rãi để tăng cường linh hoạt, cải thiện trải nghiệm khách hàng và tối ưu hóa hoạt động.

- Ứng dụng Robot: Robot được sử dụng để giảm chi phí, cải thiện môi trường lao động và đảm bảo chất lượng sản phẩm. Việc này cũng đóng góp vào việc tăng cường uy tín thương hiệu trên thị trường.

- Công nghệ Thực tế ảo (VR): Công nghệ này cho phép người dùng trải nghiệm môi trường ảo, được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như y học, du lịch và bất động sản.

Ngoài các công nghệ này, quá trình chuyển đổi số cũng đặt ra nhiều thách thức về nguồn nhân lực chất lượng và vốn đầu tư. Cần có chiến lược phát triển nguồn nhân lực thông qua đào tạo và thu hút tài năng. Đồng thời, doanh nghiệp cần nhận thức đúng về vai trò quan trọng của chuyển đổi số và tìm kiếm giải pháp phù hợp để đảm bảo thành công trong quá trình này.

Chuyển đổi số trong doanh nghiệp không chỉ là một xu hướng mà còn là một yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Việc áp dụng công nghệ và kỹ thuật số không chỉ đem lại lợi ích ngay lập tức cho doanh nghiệp mà còn mở ra cơ hội lớn để nâng cao hiệu suất, tăng cường cạnh tranh, và thích ứng với môi trường kinh doanh ngày càng thay đổi.